Training categorie: VAD vormingen

Aan de slag met blended hulpverlening in de verslavingszorg: een kennismaking met online hulp

Tijdens deze vorming maak je kennis met blended hulpverlening. Je kan blended hulpverlening op verschillende manieren interpreteren. Welke interpretatie we ook hanteren, blended hulp onderscheidt zich van pure face-to-facehulp omdat tijdens of tussen de contacten met de cliënt webtools gebruikt worden. En blended hulp onderscheidt zich van andere vormen van onlinehulp, zoals een éénmalig chatgesprek of een volledige onlinebehandeling omdat er ook face-to-facecontacten zijn.

De belangrijkste sterktes van onlinehulp worden belicht, alsook de uitdagingen die verbonden zijn aan het online werken in de verslavingszorg. Je leert de basisvoorwaarden kennen om aan de slag te gaan met onlinehulp in je organisatie. Verder krijg je een aantal handvaten om de kwaliteit van onlinehulptools te beoordelen. En om het niet te theoretisch te houden zullen tenslotte ook enkele inspirerende praktijken met onlinehulp in de verslavingszorg worden voorgesteld.

Dubbele diagnose-reeks: Verslaving en persoonlijkheidsstoornissen

De combinatie van verslaving en persoonlijkheidsstoornis komt vaak voor. Het is een combinatie die zorgt voor bijkomende problemen op verschillende terreinen. Kennis en behandelingsmogelijkheden over zowel verslaving als over persoonlijkheidsstoornissen worden voorgesteld. 

 In deze vorming willen we ten eerste deze ‘moeilijke combinatie’ beschrijven. We focussen vooral op twee specifieke persoonlijkheidsstoornissen, namelijk de antisociale en de borderline persoonlijkheidsstoornis. We schetsen de beperkingen en grenzen van de hulpverlener evenals de beperkingen die eigen zijn aan de problematiek.

Vanuit een gezond optimisme reiken we handvatten aan om je te leren omgaan met deze combinatie van problemen. We belichten o.a. het hanteren van regels, een werkbare behandelingsrelatie en zelfzorg en teamzorg voor de hulpverleners.

Dubbele diagnose-reeks: ADHD en verslaving

ADHD heeft een invloed op de ontwikkeling, symptomen en behandeling van verslaving. Toch wordt deze stoornis ​vaak niet herkend waardoor een gepaste behandeling uitblijft.

De geüpdatete richtlijn voor de aanpak ADHD en verslaving geeft hulpverleners aanbevelingen voor de diagnose en behandeling. Tijdens deze vorming zoemen we dieper in op het profiel van gebruikers met ADHD en de invloed die ADHD kan hebben op het gebruik. Daarnaast belichten we de adviezen voor de screening, diagnostiek, behandeling en medicatie. We bespreken hoe het behandelprogramma voor verslaving kan aangepast worden aan de ADHD-symptomen. ​ Deze elementen worden vertaald naar een concreet en praktisch niveau onder de vorm van een modulaire behandelgids. Hierdoor krijgen hulpverleners handvatten om met deze cliëntengroep te werken. De leidraad voor deze vorming is het boek ‘Omgaan met ADHD bij verslaving’ van F. Matthys, A. Bronckaerts en C. L. Crunelle, uitgegeven door Garant (2016). Je ontvangt dit boek bij deelname aan de vorming.

Basisvorming Motiverende Gespreksvoering

Motivatie vormt de motor voor verandering. Maar cliënten met een alcohol- of drugprobleem lijken vaak weinig gemotiveerd om hun gebruik te veranderen. Vaak komen ze onder druk naar de hulpverlening. En eens ze veranderen hervallen ze ook vaak in hun oude gedragspatroon. Motiverende Gespreksvoering is precies ontwikkeld om hiermee om te gaan. Het model levert waardevolle inzichten en een praktische leidraad om de autonome motivatie van cliënten te bevorderen.

In deze training krijg je inzicht in wat mensen beweegt en hoe je als hulpverlener de motivatie voor verandering kan versterken.
Meer dan een reeks technieken is Motiverende gespreksvoering (MG) een manier van zijn bij mensen. In de training krijgt de grondhouding van MG dan ook de nodige aandacht.
Het kader van de 4 processen van MG biedt een houvast voor de keuze van interventies om tot een behulpzaam contact te komen, een duidelijke focus te houden, de autonome motivatie van de cliënt te ontlokken en tijdig over te gaan naar het maken van een veranderplan.
Via actieve werkvormen oefen je de gespreksvaardigheden in om deze strategieën in praktijk te brengen.

Train-de-trainer motiverende gespreksvoering

In deze train de trainer ga je actief aan de slag door methodieken te ervaren en zelf uit te proberen. Je krijgt de gelegenheid om eigen leerdoelen en ervaringen in te brengen.

Topics die aan bod zullen komen: hoe geef je een introductie in Motiverende gespreksvoering? Hoe stel je een basisvorming samen? Hoe ondersteun je het verdere leerproces?

Inhoudelijk baseren we ons in deze train de trainer op de volledig herwerkte, derde editie van het standaardwerk van Miller & Rollnick ‘Motivational interviewing: helping people change’.

Je ontvangt de uitgebreide trainersmap ‘Motiverende gespreksvoering in de alcohol- en drughulpverlening’, een leidraad en plukboek voor het samenstellen en begeleiden van trainingen over MGV bij middelenproblemen. Bij deze map horen ook video’s met demonstratiegesprekken.

Dubbele diagnose-reeks: Autisme en verslaving

Mensen op het autismespectrum hebben een andere denkstijl en informatieverwerking dan neurotypische mensen (mensen zonder autisme). Typerend in de begeleiding van mensen op het spectrum is vaak een dubbele mindblindness; mensen op het spectrum kunnen zich moeilijk de wereld van neurotypische mensen inbeelden, maar ook omgekeerd!

Tijdens deze vorming gaan we proberen te ervaren hoe het is om in de wereld te zitten van iemand op het spectrum met een (rand)normale begaafdheid.
Is de hulpverlening in de geestelijke gezondheidszorg aangepast aan de noden van mensen op het spectrum? Wat zijn de verschillen en gelijkenissen tussen autismespecifiek- en verslavingsgedrag? Hoe kan je als hulpverlener autismevriendelijk werken en welke aanpassingen zijn er nodig?

Iedere mens is uniek en dit geldt ook voor mensen op het spectrum. Tijdens deze vormingsdag proberen we richtlijnen en specifieke handvatten te vinden om mensen op het spectrum en met een verslavingsproblematiek te begeleiden. We vertrekken vanuit die bijzondere denkwereld en proberen hier een aantal antwoorden op te vinden.

De (therapeutische) gemeenschap zèlf is de methode van behandelen

Van bewoners in de TG wordt een actieve participatie verwacht aan het programma en in de gemeenschap. In hun groei- en veranderingsproces staan zelfhulp en wederzijdse hulp centraal. Het is essentieel dat bewoners weten hoe en waarom het programma werkt zoals het werkt om deze zelfhulp optimaal te kunnen realiseren. Hoe beter ze de methodiek en de  tools en de achterliggende principes en visie begrijpen, des te meer hun motivatie en “readiness” enerzijds, en hun bekwaamheid om effectief aan de slag te gaan en dus te groeien en te veranderen anderzijds, verbetert.

Het is wetenschappelijk bewezen dat er een positieve correlatie is tussen beide. Hoe actiever bewoners deelnemen, hoe langer de aanwezigheid/deelname aan het programma en dus hoe groter de kans op herstel op lange termijn. 

Het bewaken van de kwaliteit van deze kennisoverdracht is één van de kerntaken en noodzakelijke competenties van de dagelijkse begeleiding. Dit betreft zowel de theoretische achtergrond over dit unieke behandelingsmodel als de implementatie en concrete toepassing ervan. Het vereist bij het team een gezamenlijke en grondige kennis over het behandelingsmodel dat de therapeutische gemeenschap is. 

Deze opleiding is gericht op de theoretische en praktische kennisoverdracht van dit model van zelfhulp. Als staflid maak je actief deel uit van de therapeutische gemeenschap en van het behandelingsmodel. Weten wat je doet en waarom je het doet is noodzakelijk. Het model écht begrijpen zodat je in staat bent als staflid om in de therapeutische gemeenschap op een integere, doorleefde manier te handelen. Dit vanuit de verschillende stafrollen alsook in je relaties en interacties met bewoners, met collega’s en het ganse team.

Harm reduction

Wat is ‘harm reduction’? In een eerste luik van de vorming neemt Tessa Windelinkx je vanuit haar jarenlange praktijkervaring mee in het theoretische kader van definities en situering. Ze staat beschouwend stil bij wat dit betekent in de praktijk van laagdrempelige hulpverlening. De complexiteit van schadebeperking, attitudes, de rol van gebruikers e.d. worden in interactie met de groep scherper gesteld.

In de namiddagsessies splitst de groep zich op naar interesse. Wie op zoek is naar de basics over het behandelen van opioïdeafhankelijkheid door middel van substitutietherapie, kan hiervoor terecht in keuzesessie 1.1 ‘Substitutiebehandeling’ door verslavingsarts, Dr. Boiy. Terzelfder tijd zet Tessa Windelinckx enkele concrete harm reduction-initiatieven zoals spuitenruil, gebruiksruimtes… op een rijtje in sessie 1.2.

In de 2e reeks keuzesessies wordt er een verdiepend medisch luik aangeboden door Dr. Boiy over substitutietherapie. Hier zal er op maat van de groep ingegaan worden op de meer specifieke aspecten van een methadon- en buprenorfinebehandeling. Daarnaast zoemt Safe ’n Sound-coördinator Shawny Vanhoutteghem in Sessie 2.2 in op risicobeperking bij recreatief druggebruik binnen het uitgaan. Ze geeft een overzicht van de verschillende schadebeperkende interventies in het uitgaansleven (zoals o.a. Safe ’n Sound, Quality Nights, Early Warning System (EWS), drugbeleid op festivals…) én schetst hoe deze op elkaar afgestemd zijn. Deze sessie gaat voornamelijk over het delen van visie, good practises en misvattingen die vandaag de dag nog leven.

In het inschrijvingsformulier van deze vorming geef je door aan welke keuzesessies je wenst deel te nemen.

Werken met ervaringskennis en –deskundigheid in de verslavingssector

VAD krijgt als expertisecentrum verschillende vragen vanuit het werkveld omtrent dit thema.
Daarom organiseren we dit moment van ontmoeting om ervaringen en visies uit te wisselen. Het doel is om vanuit kruisbestuiving samen kritisch na te denken over wat er actueel gebeurt in het werkveld.

We namen hiervoor Jessica De Maeyer en Tijs Van Steenberghe (EQUALITY// ResearchCollective – HoGent) onder de arm. Zij gingen vanuit hun praktijkgericht onderzoek, in het verleden uitvoerig in gesprek met teams uit de GGZ en verslavingszorg. Inleidend gaan ze in op enkele centrale vraagstukken en knelpunten in het werken met ervaringskennis en –deskundigheid:

  • Waarom is (de erkenning van) ervaringskennis belangrijk in de historiek van de verslavingssector?
  • Waar gaat ervaringskennis eigenlijk over?
  • Zijn het nu ervaringsdeskundigen, ervaringswerkers of gewoon professionals (met ervaringskennis)?
  • Wat zijn de rollen van ervaringsdeskundigen?

In het gedeelte van ervaringsuitwisseling, gemodereerd door Jessica De Maeyer en Tijs Van Steenberghe werken we met gesprekstafels van ongeveer 8 personen met telkens een centrale stelling of thema.

Motiverende Gespreksvoering – Uitwisselingsdag voor trainers

Om Motiverende Gespreksvoering te leren is oefenen van de vaardigheden essentieel. Een belangrijk instrument daarvoor zijn oefengesprekken en rollenspelen. In de verdiepende vorming op 22 februari 2022 kregen we heel wat informatie en tips om deelnemers optimaal te laten leren uit deze oefeningen.

In deze uitwisselingsdag willen we hierop doorgaan. We bouwen het programma op rond de vragen van de deelnemers. We wisselen tips uit en gaan oefenen. We maken ook ruimte om good practices in te brengen.

Deze dag staat ook open voor trainers die er niet bij waren op de vorming!

VAD is het Vlaams expertisecentrum voor alcohol, illegale drugs, psychoactieve medicatie, gokken en gamen. VAD is ook de koepel van de Vlaamse organisaties die werken rond alcohol en andere drugs.

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van onze vormingen en aankondigingen