Training categorie: Verdiepende vormingen

Dubbele diagnose-reeks: Trauma en verslaving – voorjaar 2023

De ontwikkeling van problematisch middelengebruik behelst een complex samenspel van biopsychosociale factoren. Ook traumatische of ingrijpende gebeurtenissen leiden vaak tot problematisch middelengebruik. Als hulpverlener werkzaam in de verslavingszorg is het belangrijk om aandacht te hebben voor eventuele onderliggende traumata. Posttraumatisch stress-stoornis (PTSS) wordt vaak (te) laat of helemaal niet ontdekt omdat cliënten hun trauma’s vaak verzwijgen.

Maar hoe screen en diagnosticeer je trauma en (complexe) PTSS? En wat doe je dan als hulpverlener? Is een behandeling van een trauma risicovol tijdens de verslavingsbehandeling? Dient eerst de verslaving aangepakt te worden? Of kan er steeds op een geïntegreerde manier gewerkt worden?

In deze vorming zoemen we in op deze relatie tussen trauma en problematisch middelengebruik. We staan kort stil bij de definiëring, kenmerken en prevalentie van trauma gelinkt aan verslaving. Belangrijker is dat de hulpverleningsaanpak ten aanzien van trauma en verslaving belicht en uitgediept wordt in al zijn facetten. We staan o.a. stil bij psycho-educatie, stabilisatie en therapieën zoals Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR). Je krijgt handvatten en richtlijnen hoe je binnen de verslavingszorg omgaat met trauma.

Dubbele diagnose-reeks: Autisme en verslaving – voorjaar 2023

Mensen op het autismespectrum hebben een andere denkstijl en informatieverwerking dan neurotypische mensen (mensen zonder autisme). Typerend in de begeleiding van mensen op het spectrum is vaak een dubbele mindblindness; mensen op het spectrum kunnen zich moeilijk de wereld van neurotypische mensen inbeelden, maar ook omgekeerd!

Tijdens deze vorming gaan we proberen te ervaren hoe het is om in de wereld te zitten van iemand op het spectrum met een (rand)normale begaafdheid.
Is de hulpverlening in de geestelijke gezondheidszorg aangepast aan de noden van mensen op het spectrum? Wat zijn de verschillen en gelijkenissen tussen autismespecifiek- en verslavingsgedrag? Hoe kan je als hulpverlener autismevriendelijk werken en welke aanpassingen zijn er nodig?

Iedere mens is uniek en dit geldt ook voor mensen op het spectrum. Tijdens deze vormingsdag proberen we richtlijnen en specifieke handvatten te vinden om mensen op het spectrum en met een verslavingsproblematiek te begeleiden. We vertrekken vanuit die bijzondere denkwereld en proberen hier een aantal antwoorden op te vinden.

Hoe ontwikkel je een integraal en evenwichtig drugbeleid voor festivals? – voorjaar 2023

In deze opleiding geven we je inzicht in het uitgaansgedrag en gerelateerd druggebruik. We werken aan jouw attitude t.a.v. middelengebruik op festivals. We leren je verschillende visies van diverse actoren te stroomlijnen, leggen de vier pijlers van een evenwichtig drugbeleid uit, lichten het belang van harm reduction in de uitgaanscontext toe en we geven het woord aan de politie van de zone KASTZE die hun ervaring met een evenwichtig drugbeleid op Paradise City Festival vanuit hun politieopdracht en visie toelichten. Tot slot werken we samen met de organisator van Reggae Geel rond hun concrete casus. Kortom, na deze training heb je alle bagage om met een open mind constructief deel te nemen aan het drugbeleidsoverleg rond jouw lokale events.

Veelkleurige zorg en diversiteit(sdenken) in de verslavingszorg – voorjaar 2023

Op de volgende vragen proberen we in deze opleiding een antwoord te geven:

  • Wat betekent het begrip diversiteit?
  • Wat is het belang van cultuursensitieve zorg?
  • Hoe omgaan met diversiteit?
  • Welke zijn de interculturele competenties van een hulpverlener?
  • Waarom zijn allochtonen een kwetsbare groep?
  • Wat is de betekenis en welke zijn de mogelijke oorzaken van druggebruik in de islamitische cultuur?
  • Wat is het islamitisch perspectief op geestelijke gezondheid en verslaving?
  • Hoe kunnen we de participatie van allochtone cliënten en de betrokkenheid van hun (familiale) context verhogen in de drughulpverlening?
  • Wat zijn specifieke culturele risicofactoren voor gebruik, misbruik en verslaving?

Psycho-educatie bij middelenproblemen

Psycho-educatie heeft als doel cliënten maar ook hun familieleden die in begeleiding of behandeling zijn, te informeren over de problematiek maar ook de aspecten van behandeling. In deze module wordt een aantal voorbeelden van psycho-educatie belicht. De deelnemer krijgt rond verschillende thema’s een aantal methodieken aangereikt die je kan toepassen in je eigen werksituatie. Tevens wordt er stilgestaan bij enkele aandachtspunten voor het begeleiden van PE gaande van de gespreksstijl tot werken op maat (ambulant of residentieel, productspecifiek en individueel of in groep)

Er worden specifieke methodieken voorgesteld zoals MMM-modelPaard-ruiter metafoor en www.balkmetafoor.be die zowel individueel als in groep kunnen gebruikt worden.

‘Slaap en drugs. Waarom slaap zo belangrijk is’. Masterclass

Zowel het gebruiken van alcohol als andere drugs (al dan niet tijdens het uitgaan) kunnen een negatieve invloed hebben op de slaap. Prof. dr. Johan Verbraecken, slaapgeneeskundige en medisch coördinator van het slaapcentrum van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen, neemt ons mee in het neurologisch proces van slaap. Wat is slaap? Slapen vs. rusten? Doorslapen? Vermoeidheid? Dr. Iris De Mulder, psychiater verslavingszorg in het Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg VAGGA in Antwerpen, vertelt ons meer over de gevolgen van (te weinig) slaap op het psychisch welzijn en hoe je de impact kan verkleinen. Verder vertellen beide sprekers vanuit hun expertise ook over de link tussen middelengebruik en slaapgebrek.

Inhoud

18.30 u – 19.00 u: Onthaal

19.00 u – 19.10 u: Introductie door Shawny Vanhoutteghem, VAD

19.10 u – 20.30 u: Prof. dr. Johan Verbraecken

20.30 u – 20.45 u: Pauze

20.45 u – 22.00 u: Dr. Iris De Mulder

22.00 u – 22.30 u: Netwerkdrink

Dubbele diagnose-reeks: Verslaving en persoonlijkheidsstoornissen

De combinatie van verslaving en persoonlijkheidsstoornis komt vaak voor. Het is een combinatie die zorgt voor bijkomende problemen op verschillende terreinen. Kennis en behandelingsmogelijkheden over zowel verslaving als over persoonlijkheidsstoornissen worden voorgesteld. 

 In deze vorming willen we ten eerste deze ‘moeilijke combinatie’ beschrijven. We focussen vooral op twee specifieke persoonlijkheidsstoornissen, namelijk de antisociale en de borderline persoonlijkheidsstoornis. We schetsen de beperkingen en grenzen van de hulpverlener evenals de beperkingen die eigen zijn aan de problematiek.

Vanuit een gezond optimisme reiken we handvatten aan om je te leren omgaan met deze combinatie van problemen. We belichten o.a. het hanteren van regels, een werkbare behandelingsrelatie en zelfzorg en teamzorg voor de hulpverleners.

Dubbele diagnose-reeks: ADHD en verslaving

ADHD heeft een invloed op de ontwikkeling, symptomen en behandeling van verslaving. Toch wordt deze stoornis ​vaak niet herkend waardoor een gepaste behandeling uitblijft.

De geüpdatete richtlijn voor de aanpak ADHD en verslaving geeft hulpverleners aanbevelingen voor de diagnose en behandeling. Tijdens deze vorming zoemen we dieper in op het profiel van gebruikers met ADHD en de invloed die ADHD kan hebben op het gebruik. Daarnaast belichten we de adviezen voor de screening, diagnostiek, behandeling en medicatie. We bespreken hoe het behandelprogramma voor verslaving kan aangepast worden aan de ADHD-symptomen. ​ Deze elementen worden vertaald naar een concreet en praktisch niveau onder de vorm van een modulaire behandelgids. Hierdoor krijgen hulpverleners handvatten om met deze cliëntengroep te werken. De leidraad voor deze vorming is het boek ‘Omgaan met ADHD bij verslaving’ van F. Matthys, A. Bronckaerts en C. L. Crunelle, uitgegeven door Garant (2016). Je ontvangt dit boek bij deelname aan de vorming.

Dubbele diagnose-reeks: Autisme en verslaving

Mensen op het autismespectrum hebben een andere denkstijl en informatieverwerking dan neurotypische mensen (mensen zonder autisme). Typerend in de begeleiding van mensen op het spectrum is vaak een dubbele mindblindness; mensen op het spectrum kunnen zich moeilijk de wereld van neurotypische mensen inbeelden, maar ook omgekeerd!

Tijdens deze vorming gaan we proberen te ervaren hoe het is om in de wereld te zitten van iemand op het spectrum met een (rand)normale begaafdheid.
Is de hulpverlening in de geestelijke gezondheidszorg aangepast aan de noden van mensen op het spectrum? Wat zijn de verschillen en gelijkenissen tussen autismespecifiek- en verslavingsgedrag? Hoe kan je als hulpverlener autismevriendelijk werken en welke aanpassingen zijn er nodig?

Iedere mens is uniek en dit geldt ook voor mensen op het spectrum. Tijdens deze vormingsdag proberen we richtlijnen en specifieke handvatten te vinden om mensen op het spectrum en met een verslavingsproblematiek te begeleiden. We vertrekken vanuit die bijzondere denkwereld en proberen hier een aantal antwoorden op te vinden.

De (therapeutische) gemeenschap zèlf is de methode van behandelen

Van bewoners in de TG wordt een actieve participatie verwacht aan het programma en in de gemeenschap. In hun groei- en veranderingsproces staan zelfhulp en wederzijdse hulp centraal. Het is essentieel dat bewoners weten hoe en waarom het programma werkt zoals het werkt om deze zelfhulp optimaal te kunnen realiseren. Hoe beter ze de methodiek en de  tools en de achterliggende principes en visie begrijpen, des te meer hun motivatie en “readiness” enerzijds, en hun bekwaamheid om effectief aan de slag te gaan en dus te groeien en te veranderen anderzijds, verbetert.

Het is wetenschappelijk bewezen dat er een positieve correlatie is tussen beide. Hoe actiever bewoners deelnemen, hoe langer de aanwezigheid/deelname aan het programma en dus hoe groter de kans op herstel op lange termijn. 

Het bewaken van de kwaliteit van deze kennisoverdracht is één van de kerntaken en noodzakelijke competenties van de dagelijkse begeleiding. Dit betreft zowel de theoretische achtergrond over dit unieke behandelingsmodel als de implementatie en concrete toepassing ervan. Het vereist bij het team een gezamenlijke en grondige kennis over het behandelingsmodel dat de therapeutische gemeenschap is. 

Deze opleiding is gericht op de theoretische en praktische kennisoverdracht van dit model van zelfhulp. Als staflid maak je actief deel uit van de therapeutische gemeenschap en van het behandelingsmodel. Weten wat je doet en waarom je het doet is noodzakelijk. Het model écht begrijpen zodat je in staat bent als staflid om in de therapeutische gemeenschap op een integere, doorleefde manier te handelen. Dit vanuit de verschillende stafrollen alsook in je relaties en interacties met bewoners, met collega’s en het ganse team.

VAD is het Vlaams expertisecentrum voor alcohol, illegale drugs, psychoactieve medicatie, gokken en gamen. VAD is ook de koepel van de Vlaamse organisaties die werken rond alcohol en andere drugs.

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van onze vormingen en aankondigingen