Training categorie: Verdiepende vormingen

Dubbele diagnose-reeks: Verslaving en persoonlijkheidsstoornissen

De combinatie van verslaving en persoonlijkheidsstoornis komt vaak voor. Het is een combinatie die zorgt voor bijkomende problemen op verschillende terreinen. Kennis en behandelingsmogelijkheden over zowel verslaving als over persoonlijkheidsstoornissen worden voorgesteld. 

 In deze vorming willen we ten eerste deze ‘moeilijke combinatie’ beschrijven. We focussen vooral op twee specifieke persoonlijkheidsstoornissen, namelijk de antisociale en de borderline persoonlijkheidsstoornis. We schetsen de beperkingen en grenzen van de hulpverlener evenals de beperkingen die eigen zijn aan de problematiek.

Vanuit een gezond optimisme reiken we handvatten aan om je te leren omgaan met deze combinatie van problemen. We belichten o.a. het hanteren van regels, een werkbare behandelingsrelatie en zelfzorg en teamzorg voor de hulpverleners.

Dubbele diagnose-reeks: ADHD en verslaving

ADHD heeft een invloed op de ontwikkeling, symptomen en behandeling van verslaving. Toch wordt deze stoornis ​vaak niet herkend waardoor een gepaste behandeling uitblijft.

De geüpdatete richtlijn voor de aanpak ADHD en verslaving geeft hulpverleners aanbevelingen voor de diagnose en behandeling. Tijdens deze vorming zoemen we dieper in op het profiel van gebruikers met ADHD en de invloed die ADHD kan hebben op het gebruik. Daarnaast belichten we de adviezen voor de screening, diagnostiek, behandeling en medicatie. We bespreken hoe het behandelprogramma voor verslaving kan aangepast worden aan de ADHD-symptomen. ​ Deze elementen worden vertaald naar een concreet en praktisch niveau onder de vorm van een modulaire behandelgids. Hierdoor krijgen hulpverleners handvatten om met deze cliëntengroep te werken. De leidraad voor deze vorming is het boek ‘Omgaan met ADHD bij verslaving’ van F. Matthys, A. Bronckaerts en C. L. Crunelle, uitgegeven door Garant (2016). Je ontvangt dit boek bij deelname aan de vorming.

Dubbele diagnose-reeks: Autisme en verslaving

Mensen op het autismespectrum hebben een andere denkstijl en informatieverwerking dan neurotypische mensen (mensen zonder autisme). Typerend in de begeleiding van mensen op het spectrum is vaak een dubbele mindblindness; mensen op het spectrum kunnen zich moeilijk de wereld van neurotypische mensen inbeelden, maar ook omgekeerd!

Tijdens deze vorming gaan we proberen te ervaren hoe het is om in de wereld te zitten van iemand op het spectrum met een (rand)normale begaafdheid.
Is de hulpverlening in de geestelijke gezondheidszorg aangepast aan de noden van mensen op het spectrum? Wat zijn de verschillen en gelijkenissen tussen autismespecifiek- en verslavingsgedrag? Hoe kan je als hulpverlener autismevriendelijk werken en welke aanpassingen zijn er nodig?

Iedere mens is uniek en dit geldt ook voor mensen op het spectrum. Tijdens deze vormingsdag proberen we richtlijnen en specifieke handvatten te vinden om mensen op het spectrum en met een verslavingsproblematiek te begeleiden. We vertrekken vanuit die bijzondere denkwereld en proberen hier een aantal antwoorden op te vinden.

De (therapeutische) gemeenschap zèlf is de methode van behandelen

Van bewoners in de TG wordt een actieve participatie verwacht aan het programma en in de gemeenschap. In hun groei- en veranderingsproces staan zelfhulp en wederzijdse hulp centraal. Het is essentieel dat bewoners weten hoe en waarom het programma werkt zoals het werkt om deze zelfhulp optimaal te kunnen realiseren. Hoe beter ze de methodiek en de  tools en de achterliggende principes en visie begrijpen, des te meer hun motivatie en “readiness” enerzijds, en hun bekwaamheid om effectief aan de slag te gaan en dus te groeien en te veranderen anderzijds, verbetert.

Het is wetenschappelijk bewezen dat er een positieve correlatie is tussen beide. Hoe actiever bewoners deelnemen, hoe langer de aanwezigheid/deelname aan het programma en dus hoe groter de kans op herstel op lange termijn. 

Het bewaken van de kwaliteit van deze kennisoverdracht is één van de kerntaken en noodzakelijke competenties van de dagelijkse begeleiding. Dit betreft zowel de theoretische achtergrond over dit unieke behandelingsmodel als de implementatie en concrete toepassing ervan. Het vereist bij het team een gezamenlijke en grondige kennis over het behandelingsmodel dat de therapeutische gemeenschap is. 

Deze opleiding is gericht op de theoretische en praktische kennisoverdracht van dit model van zelfhulp. Als staflid maak je actief deel uit van de therapeutische gemeenschap en van het behandelingsmodel. Weten wat je doet en waarom je het doet is noodzakelijk. Het model écht begrijpen zodat je in staat bent als staflid om in de therapeutische gemeenschap op een integere, doorleefde manier te handelen. Dit vanuit de verschillende stafrollen alsook in je relaties en interacties met bewoners, met collega’s en het ganse team.

Dubbele Diagnose: Psychotische gevoeligheid en middelenafhankelijkheid

Feit is dat beide problematieken negatief interfereren: cliënten gebruiken drugs en decompenseren psychotisch. Psychotische cliënten trachten hun symptomen te verzachten met drugs. Cliënten met een psychotische kwetsbaarheid kennen vaak een terugval na druggebruik.

Tijdens deze vorming staan we kort stil bij de kennis waarover we beschikken met betrekking tot psychose en middelenmisbruik. Welke producten hebben welke invloed op psychose? Nadien bekijken we de mogelijkheden tot herstel en behandeling, maar ook de moeilijkheden waar je als hulpverlener tegenaan loopt.

Dubbele diagnose-reeks: Stemmingsstoornissen en verslaving

In deze vorming vertrekken we vanuit een brede blik op comorbiditeit en formuleren daaruit enkele algemene aandachtspunten voor de behandeling van dubbele diagnosepatiënten. Vanuit een pleidooi voor een geïntegreerde aanpak met aandacht voor de biologische, psychologische en sociale aspecten, gaan we na wat dit betekent voor de behandeling van mensen met stemmingsstoornissen in combinatie met verslaving.

Internaliserende stoornissen spelen een belangrijke rol in zowel oorzaak als gevolg van middelengebruik, in een complexe wederkerige relatie. Zo is het samengaan van stemmingsstoornissen en verslaving een veelvoorkomende dubbele diagnose. Depressieve klachten worden met behulp van middelen gemilderd. Daarnaast kan langdurig gebruik deze klachten ook ontlokken of versterken.

We zoeken in deze vormingsdag naar antwoorden op vragen zoals: wat betekent deze combinatie in de praktijk? Waarom komen ze beide zo vaak samen voor? Hoe beïnvloeden beide elkaar? Hoe wordt het vastgesteld? Welke behandelingen zijn er mogelijk? Wat is de impact van deze dubbele diagnose op behandelplan en –uitkomst? Aan de hand van concrete casussen wordt de theorie omgezet in praktijkgerichte handvatten.

Dubbele diagnose-reeks: Angststoornissen en verslaving

In deze vorming vertrekken we vanuit een brede blik op comorbiditeit en formuleren daaruit enkele algemene aandachtspunten voor de behandeling van dubbele diagnosepatiënten. Vanuit een pleidooi voor een geïntegreerde aanpak met aandacht voor de biologische, psychologische en sociale aspecten, gaan we na wat dit betekent voor de behandeling van mensen met angststoornissen en verslaving.

Internaliserende stoornissen spelen een belangrijke rol in zowel oorzaak als gevolg van middelengebruik, in een complexe wederkerige relatie. Zo is het samengaan van angststoornissen en verslaving een veelvoorkomende dubbele diagnose. Door het nemen van middelen worden angstgevoelens verzacht. Angstklachten kunnen echter ook het gevolg zijn van middelengebruik.

Wat betekent deze combinatie in de praktijk? Hoe wordt het vastgesteld? Welke behandelingen zijn er mogelijk? Vanuit de verschillende soorten angststoornissen kijken we naar de samenhang met middelengebruik. Aan de hand van concrete casussen wordt de theorie omgezet in praktijkgerichte handvatten.

Masterclass: Coachen van organisaties in het ontwikkelen van een alcohol- en drugpreventiebeleid

Het coachen van organisaties bij het ontwikkelen van een alcohol- en drugbeleid is een belangrijke activiteit van de alcohol- en drugpreventiewerker.

Deze organisaties kunnen zowel profit- als non-profitorganisaties zijn, zoals bedrijven, jeugdhuizen, scholen… Stuk voor stuk hebben ze specifieke organisatiekenmerken. Bij het coachen moet daarmee rekening gehouden worden. Toch zijn er in het coachingproces ―of het nu een school, een jeugdvereniging of een huisartsenkring betreft― gelijklopende fasen. Elke fase heeft duidelijke karakteristieken, waarbij de preventiewerker een aantal noodzakelijke stappen begeleidt.

Om de opleiding sterk praktijkgericht en op maat van de deelnemers op te bouwen, word je uitgenodigd een (reële of fictieve) casus uit uw preventiewerk mee te brengen, bijvoorbeeld een instelling bijzondere jeugdzorg met wie je een begeleidingsproces wenst op te zetten of een school die je op dat moment begeleidt.

U heeft interesse, maar behoort niet tot deze doelgroep? Contacteer de verantwoordelijke van uw setting (bv. onderwijs, arbeid).

Veelkleurige zorg en diversiteit(sdenken) in de verslavingszorg

Op de volgende vragen proberen we in deze opleiding een antwoord te geven:

  • Wat betekent het begrip diversiteit?
  • Wat is het belang van cultuursensitieve zorg?
  • Hoe omgaan met diversiteit?
  • Welke zijn de interculturele competenties van een hulpverlener?
  • Waarom zijn allochtonen een kwetsbare groep?
  • Wat is de betekenis en welke zijn de mogelijke oorzaken van druggebruik in de islamitische cultuur?
  • Wat is het islamitisch perspectief op geestelijke gezondheid en verslaving?
  • Hoe kunnen we participatie van allochtone cliënten en de betrokkenheid van hun (familiale) context verhogen in de drughulpverlening?
  • Wat zijn specifieke culturele risicofactoren voor gebruik, misbruik en verslaving?

Masterclass psychoactieve medicatie

Psychoactieve medicatie wordt voor verschillende redenen gebruikt of voorgeschreven. Maar ze worden daarom niet altijd oordeelkundig gebruikt. Als preventiewerker werk je mee aan het voorkomen van problemen ten gevolge van het gebruik van psychoactieve medicatie. In deze masterclass staan we eerst stil bij wat psychoactieve medicatie is, wat de risico’s zijn van het gebruik, wanneer is het oordeelkundig en wat zijn specifieke kwetsbaarheden en aandachtspunten voor het gebruik van psychoactieve medicatie bij ouderen en mensen met een beperking? Als laatste staan we stil bij preventie van het onoordeelkundig gebruik van psychoactieve medicatie.

VAD is het Vlaams expertisecentrum voor alcohol, illegale drugs, psychoactieve medicatie, gokken en gamen. VAD is ook de koepel van de Vlaamse organisaties die werken rond alcohol en andere drugs.

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van onze vormingen en aankondigingen