Skip to main content

Locatie: VAD

De weg van verslaving naar herstel – het verhaal van dopamine

Written by Kathy on .

Middelengebruik zet diepgewortelde processen in het motivatiesysteem van ons brein in gang. Door een overload aan dopamine worden we hypergevoelig voor de beschikbaarheid van het middel. Dezelfde mechanismen zien we bij gedragsverslavingen zoals gokken of gamen. Voor een duurzaam herstel is stoppen alleen niet voldoende. Herstel vraagt inzicht in verslavingsmechanismen, begrip en een nieuwe aanpak: een opnieuw geijkt kompas.

Op basis van zijn boek ‘Dopamine – Verlangen en verslaving. Werken aan herstel’ legt Paul Van Deun helder uit hoe het verlangen gekaapt kan raken. We duiken dieper in de neurobiologie van verslaving en wat dit ons leert voor het ondersteunen van herstelprocessen.

Je krijgt meer inzicht in hoe verhoogde dopamine het brein en het gedrag beïnvloedt, waarom de drang naar middelen of ander verslavend gedrag zo moeilijk te controleren is en wat dat betekent voor de weg naar duurzaam herstel.

Je gaat als deelnemer actief aan de slag. Via praktijkgerichte reflectie, interactieve opdrachten en uitwisseling met collega-hulpverleners pas je de inzichten direct toe op je eigen werkcontext. Er is volop ruimte om ervaringen te delen, elkaar te bevragen en concrete handvatten te formuleren die je hulpverleningspraktijk versterken.

Je krijgt de mogelijkheid om het boek ‘Dopamine – Verlangen en verslaving’ ter plaatse aan te kopen aan een voordeeltarief van €25. Betaling kan via Payconiq. Indien gewenst, kan je een betaalbewijs krijgen.

Lichaamswerk 

Written by Kathy on .

Leen Spelier deelt in deze opleiding haar visie en praktijkgerichte kennis rond lichaamswerk. Leen benadrukt een belangrijk onderscheid tussen lichaamswerk en lichaamstherapie. Lichaamswerk is gericht op zelfexploratie, socialisatie en educatie via ervaringsgerichte oefeningen met het lichaam als uitgangspunt. Lichaamstherapie daarentegen focust op therapeutische processen waarbij men via het lichaam blokkades helpt opheffen en persoonlijke groei stimuleert. Hoewel lichaamswerk ook kan leiden tot therapeutische effecten, ligt de nadruk op het ontwikkelen van lichaamsbewustzijn en innerlijke ruimte in het hier en nu.

Je wordt getraind om concreet aan de slag te gaan met je bewoners. In een reeks van ongeveer tien sessies worden bewoners via eenvoudige, concrete oefeningen uitgenodigd om hun lichaam opnieuw te ontdekken in relatie tot zichzelf en de wereld rondom hen. De oefeningen zijn afgestemd op typische kenmerken van de verslavingspersoonlijkheid. De oefeningen behandelen thema’s zoals ademhaling, aarding, spierspanning, stemgebruik, spanningsregulatie, zelfvertrouwen, grenzen, visualisatie, ontspanning, emoties en lichaamshouding. Doel van deze sessies is bewoners bewuster te maken van hun lichaam als bron van mogelijkheden: als instrument, signaalgever, bron van kracht, comfort en essentie.

Tijdens deze tweedaagse opleiding werk je samen met andere deelnemers aan de opbouw van een sessiereeks. Je leert niet alleen de oefeningen aan, maar ook hoe je een groep begeleidt, bewoners bijstuurt en de oefeningen op een veilige en duidelijke manier aanbrengt.

De opleiding richt zich in de eerste plaats tot groepswerkers en leefgroepbegeleiders. Een open houding, bereidheid om zelf te ervaren en actief deel te nemen, zijn sterk aanbevolen.

Veelkleurige zorg en diversiteit(s)denken in de verslavingszorg

Written by Kathy on .

Op de volgende vragen proberen we in deze opleiding een antwoord te geven:

  • Wat betekent het begrip diversiteit?
  • Wat is het belang van cultuursensitieve zorg?
  • Hoe omgaan met diversiteit?
  • Welke zijn de interculturele competenties van een hulpverlener?
  • Waarom zijn allochtonen een kwetsbare groep?
  • Wat is de betekenis en welke zijn de mogelijke oorzaken van druggebruik in de islamitische cultuur?
  • Wat is het islamitisch perspectief op geestelijke gezondheid en verslaving?
  • Hoe kunnen we participatie van allochtone cliënten en de betrokkenheid van hun (familiale) context verhogen in de drughulpverlening?
  • Wat zijn specifieke culturele risicofactoren voor gebruik, misbruik en verslaving?

Middelengebruik bij personen met een verstandelijke beperking

Written by Kathy on .

Mensen met een (lichte) verstandelijke beperking zijn kwetsbaar voor psychiatrische stoornissen, waaronder ook verslavingsproblemen. Als begeleider in de verslavingszorg is het belangrijk om enerzijds de verstandelijke beperking te detecteren en anderzijds hier rekening mee te houden binnen de (groeps)begeleiding.

De volgende items worden behandeld in deze vorming:

  • Wat is een verstandelijke beperking?
  • (H)erkennen van verstandelijke beperking bij onze doelgroep en aanpak van mensen met een verstandelijke beperking in de verslavingszorg.
  • Handvatten om de eigenheid van personen met een verstandelijke beperking te herkennen.
  • Tips om aan te sluiten bij de emotionele ontwikkeling van je cliënt.
  • Tips om je begeleiding beter af te stemmen op personen met een verstandelijke beperking.
  • Grondhouding van de hulpverlener en tips voor communicatie.

Basisvorming voor hulpverleners in de alcohol- en drughulpverlening

Written by Kathy on .

We beginnen deze vorming met het verkennen van enkele basisbegrippen en duiken dieper in de factoren die van invloed zijn op problemen met middelen, gokken en gamen. Vervolgens bekijken we het interventiecontinuüm en bieden we een overzicht van de preventie-en hulpverleningsactoren.

Hierna ga je zelf aan de slag met enkele van onze online cursussen over productinformatie. Je kunt deze op je eigen tempo doorlopen.

De volgende twee vormingsdagen vinden opnieuw op VAD plaats. We leiden je in tot motiverende gespreksvoering en terugvalpreventie, twee essentiële basisstrategieën binnen de verslavingszorg. Het betrekken van de mensen in de leefomgeving van de cliënt staat ook centraal. We zullen je verder ook kennis laten maken met herstelgerichte zorg en je handvatten bieden om effectief om te gaan met verslavingsgedrag. Bovendien behandelen we enkele screeningtools en diagnostische instrumenten.

Hoewel kennisoverdracht een belangrijk onderdeel is van deze basisopleiding, bieden we voldoende ruimte voor het delen van ervaringen en netwerking.

De wetenschap achter effectieve alcohol- en drugpreventie (EUPC)?

Written by Kathy on .

Deze drie dagen richten zich naar drugpreventieprofessionals, beslissings- en beleidsmakers die resultaat willen boeken met hun preventie-initiatieven en de keuzes die ze hierin maken, willen onderbouwen op basis van de bestaande kennis uit de preventiewetenschap en kwaliteitsstandaarden. 

Deze training is een Europees gestandaardiseerde preventietraining. Binnen Europa is het EUPC (European Prevention Curriculum) de hoeksteen voor het trainen van personen die werken rond preventie van middelengebruik. Tijdens de training worden Vlaamse voorbeelden/toepassingen aangehaald. Wil je meer praktische handvatten en kennis en vaardigheden toegepast op alcohol- en  drugpreventie in Vlaanderen? Volg dan ook de andere VAD-vormingsmodules preventie die vanaf januari 2026 online komen. 

In deze training maak je kennis met:

  • Preventie als wetenschap en de gemeenschappelijke taal: etiologie, epidemiologie en socialisatie;
  • Evidence-based preventie; internationale standaarden
  • Effectieve Europese preventieprogramma’s;
  • Tools voor implementatie en evaluatie van preventie-interventies;
  • Europese kaders van preventie op school, in het gezin en op het werk;
  • Principes van omgevingsgerichte preventie, mediagebaseerd preventie en gemeenschapsgerichte preventie      
  • En wat de basisprincipes zijn voor pleitbezorging voor effectieve preventie (advocacy)

Indien gewenst kan er verdiepend verder gebouwd worden op deze inhoud via een e-learningcursus. Meer info hieromtrent wordt tijdens de vorming gegeven.

We adviseren om volgend handboek aan te kopen: ‘Annemie Coone, Johan Jongbloet, Peer van der Kreeft, HOGENT (2020), Europees Preventiehandboek. Een leidraad voor wetenschappelijk onderbouwde preventie in de praktijk, vertaling van European Prevention Curriculum (EMCDDA), uitgave Politeia.’

ACT en verslaving

Written by Kathy on .

ACT (Acceptance and Commitment Therapy) behoort tot de zogenaamde derde generatie gedragstherapieën en combineert een aantal acceptatie- met gedragsmatige technieken. Doel is het vergroten van de psychologische flexibiliteit. ACT blijkt tevens een effectieve behandelmethode voor diverse, psychische problemen waaronder ook verslaving.

Tijdens de opleiding doorlopen we de zes kernprocessen van ACT en leggen we de link met concrete voorbeelden uit de verslavingszorg: accepteren wat niet veranderd kan worden, afstand nemen van blokkerende gedachten, met de aandacht vanuit een ruimer perspectief in het hier en nu blijven (zelf-als-context), toegewijd handelen in de lijn van wat écht belangrijk is in het leven.

Specifieke aandachtspunten bij verslaving zoals weerstand, impulsiviteit en herval bekijken we vanuit ACT.

Psychofarmaca in de verslavingszorg, een dunne lijn tussen roes- en geneesmiddel

Written by Kathy on .

We duiken in de neurobiologische mechanismen om een helder inzicht te krijgen in de werking van psychofarmaca.  We staan stil bij de uitgebreide effecten en risico’s, en welke factoren die deze beïnvloeden. We zoomen in op verschillende soorten medicatie waaronder benzodiazepines, antidepressiva, opioïde pijnstillers, medicatie voor angststoornissen, psychotische stoornissen en behandelingen voor ADHD. We bespreken verschillende manieren waarop deze medicatie wordt gebruikt, van langdurig gebruik met hoge doseringen tot gebruik omwille van het roesopwekkend effect. We staan tot slot stil bij de behandelopties en – voorwaarden die hiermee gepaard gaan. Tijdens deze vorming zullen verschillende online bronnen worden aangereikt die de deelnemers ook achteraf in staat stellen om correcte informatie terug te vinden.